Miasto 40 cerkwi
Nesebyr to jedno z najstarszych miast w Europie i jedyne bułgarskie miasto wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Leży około 35 km na północny wschód od Burgasu, na malowniczym skalistym półwyspie połączonym z lądem 400-metrowym przesmykiem. Właśnie tutaj historia i morze spotykają się w niepowtarzalny sposób.
Krótka historia Nesebyru
Historia miasta zaczyna się ponad 3000 lat temu, u schyłku epoki brązu. Jego pierwszymi mieszkańcami byli Trakowie, którzy nazwali osadę Melsambria – według jednej z legend na cześć założyciela Melsy, choć ta etymologia uważana jest za późniejszą rekonstrukcję z epoki hellenistycznej.
Na początku VI wieku p.n.e. na półwyspie osiedlili się greccy koloniści z Megary (z plemienia doryckiego) i zmienili nazwę osady na Mesambria. Miasto stało się prosperującym ośrodkiem handlowym, który bił własne monety z brązu i srebra już od V wieku p.n.e., a złote – od III wieku p.n.e., i prowadził handel w całym basenie Morza Śródziemnego.
Między I wiekiem p.n.e. a I wiekiem naszej ery miasto przechodziło stopniowo pod władzę rzymską, a później stało się ważnym ośrodkiem bizantyjskim pod nazwą Mesemwria. W 812 r. chan Krum zdobył je po dwutygodniowym oblężeniu i po raz pierwszy przyłączył do Bułgarii. W latach 1201–1263 Nesebyr przeżywał złoty okres jako część Drugiego Państwa Bułgarskiego – powstały wtedy jedne z jego najpiękniejszych cerkwi. W 1366 r. zdobyli go rycerze hrabiego Amadeusza VI Sabaudzkiego, a ostatecznie znalazł się pod panowaniem osmańskim w 1453 r., razem z Konstantynopolem.
Nazwa Nesebyr została oficjalnie przywrócona 14 sierpnia 1934 r., a w 1983 r. Stare Miasto wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
Zabytki Nesebyru
Stary Nesebyr to prawdziwe muzeum pod gołym niebem. Na niewielkiej powierzchni zgromadzono zabytki z różnych epok:
- Bazylika „św. Zofii” (Stara Metropolia) – z końca V i początku VI wieku, niegdyś główna katedra miasta.
- Cerkiew „św. Stefana” (Nowa Metropolia) – zbudowana w XI wieku, z imponującymi freskami z późniejszych epok.
- Cerkiew „św. Jana Chrzciciela” – z X–XI wieku, pierwowzór późniejszych nesebyrskich arcydzieł.
- Średniowieczne cerkwie „Chrystusa Pantokratora”, „św. Jana Aliturgetosa”, „św. Archaniołów Michała i Gabriela”, „św. Paraskiewy” i „św. Teodora” – zbudowane w XIII–XIV wieku.
- Zachodni mur twierdzy z bramą – jedyna zachowana budowla obronna.
- Wczesnobizantyjskie termy z VI wieku, wzniesione za panowania cesarza Justyniana I.
- Domy z okresu odrodzenia narodowego z XVIII–XIX wieku z charakterystyczną czarnomorską architekturą.
- Muzeum Archeologiczne z ekspozycją „Nesebyr na przestrzeni wieków”.
- Muzeum Etnograficzne w domu Moskojani.
- Stary wiatrak na przesmyku – jeden z symboli miasta.
Nesebyr dziś – między historią a morzem
Nesebyr liczy około 15 000 mieszkańców, co plasuje go wśród największych miast bułgarskiego wybrzeża Morza Czarnego. W sezonie letnim liczba osób w mieście wzrasta wielokrotnie.
Dziś miasto łączy autentyczny urok Starego Miasta z nowoczesną infrastrukturą nowej części i sąsiedniego kurortu Słoneczny Brzeg, w który płynnie przechodzi na północy. Brukowane uliczki, galerie, rybne restauracje, plaże i turkusowe morze – Nesebyr należy do najchętniej wybieranych kierunków w Bułgarii.
Dla mieszkańców i gości Burgasu Nesebyr to jedna z najłatwiejszych i zarazem obowiązkowych wycieczek jednodniowych. Oba miasta łączą regularne linie autobusowe, a podróż trwa około godziny. Jedna wizyta wystarczy, aby poczuć, dlaczego ten mały półwysep gromadzi w jednym miejscu ponad trzy tysiące lat europejskiej historii.