Antyczny grobowiec kopułowy koło Pomorie
Antyczny zabytek z II–III wieku koło Pomorie, znany jako „Pusty Kurhan” — unikatowy na Bałkanach grobowiec kopułowy z okrągłą komorą, pustą w środku centralną kolumną i długim dromosem.
Antyczny grobowiec kopułowy znajduje się około kilometra od Pomorie. Wśród miejscowej ludności znany jest także jako „Pusty Kurhan”.
Grobowiec pochodzi z II–III wieku, a jego architektura jest unikatowa w skali Półwyspu Bałkańskiego — jedyna w swoim rodzaju. Stanowi połączenie typowego trackiego grobowca kopułowego i rzymskiego mauzoleum (heroonu), wzniesione pod nasypem kurhanu.
Sam kurhan ma 8 metrów wysokości i około 60 metrów średnicy; jego podstawa jest elipsowata, a wierzchołek ma lekko jajowaty kształt. Grobowiec został ogłoszony zabytkiem kultury o znaczeniu narodowym.
Budowa
Grobowiec składa się z dwóch głównych elementów — długiego korytarza (dromosu) i okrągłej komory. Korytarz ma 22 metry długości, a komora — 11,60 metra średnicy i 5,50 metra wysokości. Budowla została wzniesiona z kamienia, typowego dla trackich budowniczych, oraz z cegieł, charakterystycznych dla Rzymian.
Komora przykryta jest sklepieniem kolebkowym. W jej centrum wznosi się pusta w środku kolumna o średnicy 3,30 metra, która rozszerza się ku górze i łączy się z zewnętrzną ścianą. Po jej wewnętrznej stronie znajdowały się niegdyś kręcone kamienne schody, prowadzące na powierzchnię nasypu kurhanu. Wzdłuż obwodowej ściany komory rozmieszczonych jest pięć nisz, w których — jak się przypuszcza — umieszczano urny zmarłych.
Architektura i przeznaczenie
Komora tworzy półcylindryczny pierścień z centralną pustą kolumną niosącą sklepienie, która rozszerza się ku górze niczym grzyb i łączy się z okrągłą ścianą sali. To właśnie to rozwiązanie architektoniczne czyni ten antyczny zabytek unikatowym.
Odprawiano w nim rytuały religijne związane z kultem słońca. Istnieje też hipoteza, że budowla była wykorzystywana jako krematorium.
